Enerji krizi riski var mı? Bakan Bayraktar’dan açıklama
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar’ın açıklamaları şu şekilde: “(Orta Doğu savaşı) uzun sürerse etkileri yıkıcı olabilecek bir krizle karşı karşıyayız. Bunun önümüzdeki birkaç aya, yıl sonuna sürmesi bütün küresel ekonomiyi etkileyebilecek bir boyuta dönüşebilir.
Şu anda enerji arz güvenliğinde ülkemiz adına bir sıkıntı gözükmüyor. Vatandaşlarımız açısından enerji güvenliği sorunu yok.
TÜRKİYE, KÖRFEZ ÜLKELERİNDEN NE KADAR TEDARİK YAPIYOR?
Enerjide dışa bağımlı ülkeler bu işten etkilenebilir gibi algılanıyor. Yaşanan dünyada enerji güvenliği sorunu. Bizim gibi ülkeler için arz güvenliği önemli arz eder, tedariki sağlamanız önemlidir.
TÜRKİYE, HÜRMÜZ’DEN NE KADAR PETROL VE DOĞAL GAZ ALIYOR?
Şu anda talep tarafında kriz gözükmüyor ama arz krizi yaşıyoruz. Petrolün veya enerjinin güzergahta geçişi ile alakalı sıkıntı yaşıyoruz. Hürmüz'den dünya petrolünün %20’si bugün akmıyor. Ciddi bir arz krizi ile baş başayız. Biz bu bölgeye bağımlılığımız en düşük seviyede. Biz burada ham petrol alıyoruz. S. Arabistan ve Irak bizim iki tedarikçimiz. Toplam tedarikimizin %15’i gibi bir miktar bu bölgeden alınıyordu. Irak’tan aldığımız petrolün önemli bir kısmı petrol boru hattıyla geliyor. Bu bölgeye petrolde bağımlılığımız %10.Doğal gazda ise herhangi bir doğal gaz alımımız yoktu. Böyle baktığınız zaman Türkiye’nin tedarik ile alakalı bir sıkıntısı yok.
EŞEL MOBİL UYGULAMASI HAKKINDA
Avrupa’da, dünyada bazı ülkeler acil durum ilan etti. Filipinler gibi. Esas itibarıyla talebi kısmaya dönük. Bu tarz tedbirler aldıklarını görüyoruz. Türkiye'de böyle bir sıkıntı yok. O finansal etki ile alakalı hızlı bir şekilde Eşel Mobil Sistemi’ne geçerek devlet ÖTV’yi şu anda motorinde sıfıra indirdi. Dolayısıyla bu şekilde vatandaşımızın üzerine gelecek yükü bir anlamda devlet üstüne almış oldu.
IRAK-TÜRKİYE PETROL HATTINDA KAPSİTE NE KADAR?
Bu kriz bitecek, yeni bir enerji mimarisi, sayfa açılacak. Ülkemiz için ne gibi gelişmeler olabilir? Baktığımızda Irak petrol boru hattı önemli. Irak-Türkiye boru hattı, Kerkük petrollerini Ceyhan’a iletecek uzun bir petrol boru hattı. Ceyhan’dan sonra Kırıkkale’ye kadar boru hattımız var. Türkiye olarak bizim 50 yıldır faal tuttuğumuz bir hattan bahsediyoruz. Kapasitesi 1.5 milyon varil. Irak ile son 12 yıldır bir tahkim durumumuz var. İki dost, kardeş ülke bu coğrafyada yüz yıllardır yaşıyoruz. Sorunları dostane çözmemiz lazım.
Irak’ın günlük 3.5 milyon varil ihracatı var. Şu anda bu durmuş durumda. İhracat ağırlıklı Hürmüz üzerinden gidiyor. “Biz gelin bunu uzatalım, işler hale getirelim. 1.5 milyon varil petrol aksın” dedik. Maalesef bu söylediklerimiz karşılık bulmadı.
Başka projeler ve boru hattı var. Irak’a benzer. Katar gazının boru hattı ile Türkiye’ye gelmesi, Avrupa’ya gitmesi. Bu projeleri inşallah hayata geçiririz.
HÜRMÜZ KRİZİ VATANDAŞIN CEBİNE YANSIYACAK MI? ELEKTRİK VE DOĞAL GAZDA ZAM ÖNGÖRÜSÜ VAR MI?
Türkiye’de son 5-6 yıldır destek programımız var. Doğalgaz ve elektrik faturalarında vatandaşları desteklemeye devam edeceğiz. Petrolün varilde 1 dolarlık artışı Türkiye’ye maliyeti 400 milyon dolar.
(Vatandaşın fatura desteği) 2026 bütçesi için koyduğumuz KDV hariç yaklaşık 305 milyar TL’lik destek programımız var. Son gelişmeler, gelinen fiyatlar yıl sonuna kadar devam ederse bu rakam 925 milyar TL oluyor. İlave 620 milyar TL’lik maliyet var. Bunun ne kadarını vatandaşa yansıtacaksınız? Cumhurbaşkanımızın üzerinde durduğu konu vatandaşlarımıza bu destekleri devam ettireceğiz. Kriz yıl sonuna kadar devam ederse bütçede 620 milyar TL bulmamız lazım. Biz hem doğal gazda hem elektrikte nisan ayında değerlendirme yapabiliriz.
YÜKSEK GELİR GRUBUNA DOĞAL GAZ DESTEĞİ OLMAYACAK
Ortalama tüketimler Ankara’da ocak ayında ne ise bunun %75’ fazlasını tüketen grupları destekten çıkaralım diyoruz. Abonelerin %12-13'ünü ilgilendiriyor. Böyle b ir düzenlemeyi hayata geçirmeyi öngörüyoruz. Nisan ayında başlayabiliriz. Nisanda tüketimler düşecek. Bu süreci nisan itibarıyla başlatabiliriz.
