Hürmüz düğümü

ABD ve İsrail’in İran’a yönelik askeri operasyonu devam ederken, İran’ın Hürmüz Boğazı’nı fiilen kapatmış olması tüm dünyayı etkileyen bir kriz yaratıyor. İran dün, Hürmüz Boğazı’ndan geçmeye çalışan ABD-İsrail ve destekçileriyle bağlantılı gemilerin vurulacağı uyarısını yineledi.

Devrim Muhafızları Ordusu, “İsrail-Amerikan ittifakı” ve destekçilerine ait limanlara giden veya bu limanlardan gelen tüm gemilerin Hürmüz Boğazı’ndan geçişinin, rota gözetmeksizin yasaklandığınıbildirdi. Hürmüz Boğazı’nın ABD-İsrail ve destekçileriyle bağlantılı gemilerin geçişlerine kapalı olduğunun yinelendiği açıklamada, “yasağa uymayarak Boğaz’dan geçmeye çalışanların sert bir karşılıkla yüzleşeceği” ifade edildi.

‘7 istediler 10 verdim’

ABD-İsrail’in İran’a yönelik ortak saldırılarına karşılık İran’ın misilleme saldırıları devam ederken Devrim Muhafızları Ordusu, Hürmüz Boğazı’nı ABD ve İsrail ile müttefikleriyle bağlantılı gemilerin geçişine kapatmıştı.Hürmüz’de kimi kaynaklara göre 1900, kimilerine göre 350 gemi bekliyor.

ABD Başkanı Donald Trump, önceki gün Fox News’a yaptığı açıklamada “Boğazdan 8gemi geliyor. Bu tam olarak bize vereceklerini söyledikleri şeydi. Sonra iki tane daha eklediler. Bu bana doğru kişilerle iş yaptığımızı kanıtladı” ifadelerini kullanmıştı. Ancak İran bu son açıklamayla Trump’ı yalanlamış oldu.

Trump, bununla birlikte“Hürmüz Boğazı’na ihtiyacımız yok. Beni rahatsız eden şey, buna ihtiyaç duyan ülkelerin bu konuda hiçbir şey yapmaması” ifadelerini kullandı. Venezuela’dan yüz milyonlarca varil petrol temin edildiğini belirten Trump, ABD’nin Suudi Arabistan ve Rusya’nın toplamından daha fazla petrol ürettiğini savundu.

Müzakere olacak mı?

ABD müzakerecileri, savaşı sona erdirmek için sundukları 15 maddelik planda, İran’ın ön koşul olarak Hürmüz Boğazı’nı yeniden açması gerektiğini belirtmişti. ABD İran’a 15 maddelik bir öneri sunarken, İran ise ABD’ye 5 maddelik bir karşı öneri sunmuştu. İki taraf arasındaki büyük uçurum dikkat çekmişti.

Almanya Dışişleri Bakanı Johann Wadephul, ABD ile İran arasında “dolaylı temaslar” olduğunu ve “doğrudan görüşme için hazırlıklar yapıldığını”, bunun da “çok yakında Pakistan’da” gerçekleşeceğine inandığını söyledi.

Bu arada“Axios” internet sitesinin haberine göre Başkan Yardımcısı J.D. Vance Vance, İran ile yürütülmesi planlanan olası barış görüşmelerinde ABD heyetine liderlik edebilecek en güçlü isim olarak öne çıkıyor.Trump da,Vance’in müzakere sürecinde aktif görev aldığını açıkça dile getirmişti.Washington kulislerinde Vance’in, uzun süren dış savaşlara karşı temkinli yaklaşımı nedeniyle İran açısından daha “muhatap alınabilir” bir figür olarak değerlendirildiği ifade ediliyor.

ABD 10 bin asker daha gönderebilir

ABD Savunma Bakanlığının (Pentagon), Orta Doğu’ya 10 bin asker daha konuşlandırmayı değerlendirdiği iddia edildi. Wall Street Journal’a açıklama yapan Pentagon yetkilileri, Bakanlığın, görüşmeler sürerken ABD Başkanı Donald Trump’a daha fazla askeri seçenek sunmak amacıyla Orta Doğu’ya 10 bin kadar ilave asker göndermeyi değerlendirdiğini belirtti. Haberde bu askerlerin, halihazırda bölgeye gönderilmesi kararlaştırılan yaklaşık 5 bin deniz piyadesine ve 82. Hava İndirme Tümeni’nden binlerce askere ek olarak yollanacağı öne sürüldü. Ukrayna’dan Orta Doğu’ya

Bununla birlikte Pentagon’un, Ukrayna’ya yapılacak askeri yardımların Orta Doğu’ya yönlendirip yönlendirmemeyi tartıştığı ileri sürüldü.

İran’da ‘nükleer silah’ sesleri

ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırısı, ülkede ‘nükleer silah sahibi olma’ çağrısı yapanların sesini daha da yükseltti. İki üst düzey İranlı kaynağa göre, İran’daki radikaller ABD ve İsrail’e meydan okuyarak nükleer bomba çağrılarını artırıyor. Kaynaklara göre, İran Devrim Muhafızları, Ali Hamaney’in ölümünün ardından artık tamamen baskın konumda ve bu nedenle İran’ın nükleer politikasına ilişkin sert görüşler yükselişte.

Suudi Arabistan ‘tarihi fırsat’ olarak görüyor

Suudi Arabistan’ın, ABD’yi İran’a yönelik saldırıları artırmaya çağırdığı ve Riyad yönetiminin İran savaşına doğrudan katılıp katılmama konusunda karar aşamasında olduğu iddia edildi. Bir Suudi istihbarat yetkilisi, “New York Times” gazetesinde yer alan ve Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman’ın ABD Başkanı Donald Trump’a İran’a karşı savaşı “erken sonlandırmaması” çağrısında bulunduğu haberini doğruladı. Riyad, ABD ve İsrail saldırılarını “Orta Doğu’yu yeniden şekillendirmek için tarihî bir fırsat” olarak görüyor.

BAE de katılacak

Öte yandan Birleşik Arap Emirlikleri (BAE), müttefiklerine Hürmüz Boğazı’nı yeniden açmayı amaçlayan çok uluslu bir deniz görev gücüne katılacağını bildirdi. Kaynaklar, BAE’nin kendi donanmasını görevlendireceğini belirtti.

İsrail’de askerlik süresi uzayacak

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, ordudaki personel açığı nedeniyle askerlik süresini uzatacaklarını söyledi. Netanyahu güvenlik kabinesi toplantısında İsrail Genelkurmay Başkanı Eyal Zamir’in “Personel krizine çözüm bulmazsak İsrail ordusu çökecek” sözlerine bu şekilde yanıt verdi. İsrail’de 18 yaşına gelen her erkek 32 ay, kadınlarsa 24 ay zorunlu askerlik yapıyor. Sürenin 36 aya çıkarılması tartışılıyor.

SAVAŞ GÜNLÜĞÜ

İran’dan Mücteba açıklaması

İran’ın Birleşmiş Milletler (BM) Cenevre Ofisi nezdindeki Daimi Temsilcisi Ali Bahreini, son dönemde sıkça gündeme gelen Mücteba Hamaney’in uzun süredir kamuoyu önüne çıkmamasının nedeninin “güvenlik endişeleri” olduğunu açıkladı. Bahreini, Hamaney’in ülke yönetimindeki rolünü sürdürdüğünü ve sağlık durumunun da iyi olduğunu dile getirdi.

Sivil alt yapı yine hedefte

ABD Başkanı Trump’ın 6 Nisan’a kadar ‘vurmayacağım’ dediği İran’ın sivil alt yapısı İsrail tarafından bombalandı. İsrail, dün Hendab Ağır Su Kompleksi, uranyum işleme tesisi ve iki çelik fabrikasını füzelerle vurdu. İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, son saldırılarla ABD Başkanı Trump’ın bu yönde verdiği sözü tutmadığını belirterek, “İran, İsrail’in cinayetlerinin bedelini çok ağır ödetecektir” dedi. Devrim Muhafızları ise misilleme yapacağını duyururken, İsrail’in başkenti Tel Aviv gece saatlerinde füzelerle vuruldu. Saldırılarda 1 kişinin öldüğü 3 kişinin de yaralandığı bildirildi.

Rusya’dan teçhizat desteği

Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov, askeri ve teknik işbirliği kapsamında savaşta İran’a belirli türde askeri teçhizat tedarik ettiklerini açıkladı. Lavrov, İran’a istihbarat konusunda yardım ettikleri iddiasını da yalanladı.

Tomahawk stokları tükeniyor

Washington Post gazetesinin haberinde, ABD ordusunun İran’a yönelik saldırılarında 850’den fazla Tomahawk füzesi kullandığı ve bu hassas silahların hızla tükenmesinin Pentagon’daki bazı yetkilileri endişelendirdiği iddia edildi.

Milyarlarca dolarlık zarar

ABD’de yapılan hesaplamalara göre, İran ile savaşın ilk üç haftasında Amerikan kuvvetlerinin uğradığı zarar 1,4 ila 2,9 milyar dolar arasında gerçekleşti. Kayıplar arasında savaş uçakları, tankerler ve insansız hava araçları yer alıyor. Çatışma sürecinde “USS Gerald R. Ford” uçak gemisinin de zarar gördüğü belirtildi.

Casus avına devam

İran Devrim Muhafızları İstihbarat Birimi, “düşman unsurlara” yönelik operasyonlarda 103 kişinin gözaltına alındığını bildirdi. Tutuklanan şüphelilerin ABD ve İsrail istihbarat servisleriyle bağlantılı olduğu öne sürüldü. Yakalananlar arasında, Tahran’ın elektrik şebekesi ve stratejik enerji altyapısına yönelik sabotaj hazırlığı içinde olan 4 kişilik bir hücrenin de bulunduğu kaydedildi.